Dışişleri eski Bakanı Özdil Nami, Kıbrıs müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerini Philenews’ta yayımlanan makalesinde paylaştı. Nami, yıllardır çözüme ulaşılamamasında tarafların siyasi pozisyonlarının yanı sıra müzakere yönteminin de etkili olduğunu belirterek, yeni bir sürecin geçmişteki yöntemlerden farklı şekilde kurgulanması gerektiğini ifade etti.
Nami, Kıbrıs müzakerelerinde yeniden başarısızlık yaşanmaması için yalnızca tarafların pozisyonlarına odaklanılmaması gerektiğini vurguladı.
“Asıl mesele yalnızca yeniden müzakere etmek değil, farklı bir şekilde müzakere etmektir” ifadelerini kullanan Nami, müzakere sürecinin tasarımının da siyasi tutumlar kadar önemli olduğunu kaydetti.
“Crans-Montana’dan ders çıkarılmalı”
BM Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs ziyaretinin ardından yeni bir 5+1 toplantısının gerçekleştirilebilmesi için müzakere yöntemi, güven artırıcı önlemler ve geçmişte sağlanan yakınlaşmalar olmak üzere üç alanda somut ilerleme gerektiğine dikkat çeken Nami, bu başlıkların birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Crans-Montana sürecini de değerlendiren Nami, garantör ülkeler, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler’in desteğine rağmen konferansta sonuca ulaşılamadığını hatırlattı. Nami, bu nedenle geçmişteki koşulların yeniden oluşturulmasının tek başına çözüm için yeterli olmayacağını savundu.
“Süreç tasarımı da siyasi pozisyonlar kadar önemli”
Kıbrıs sorununun yalnızca tarafların siyasi tutumları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Nami, müzakere sürecinin nasıl yürütüleceğinin de ele alınması gerektiğini belirtti.
Bazı kesimlerin, Türkiye’nin iki devletli politikasından vazgeçmesi halinde müzakerelerin kaldığı yerden sürdürülebileceği görüşünde olduğunu aktaran Nami, geçmişte tarafların bugünkünden daha yakın pozisyonlarda bulunduğu dönemlerde dahi anlaşmaya varılamadığını kaydetti.
Nami, “Müzakere sürecinin tasarımı da en az siyasi pozisyonlar kadar dikkatle ele alınmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
Erhürman’ın dört maddelik önerisine dikkat çekti
Nami, Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman tarafından ortaya konulan “Dört Maddelik Öneri”nin, müzakere sürecinin nasıl tasarlanması gerektiğine ilişkin tartışmanın başlatılması açısından önemli olduğunu belirtti.
Yeni bir müzakere sürecinin başarıya ulaşabilmesi için üç temel soruya yanıt verilmesi gerektiğini ifade eden Nami, bunları müzakerelerin takviminin nasıl oluşturulacağı, tarafların uzlaşamadığı konularda ortaya çıkabilecek tıkanıklıkların nasıl aşılacağı ve sürecin sonunda halka yalnızca tek bir plana “Evet” veya “Hayır” deme seçeneği yerine nasıl anlamlı alternatifler sunulacağı şeklinde sıraladı.
Nami, makalesinin sonunda yeni müzakere sürecinin geçmişte defalarca başarısız olmuş yöntem üzerinden yürütülmesi halinde benzer bir sonuçla karşılaşılabileceği uyarısında bulundu.
“Bir sonraki müzakere turu, defalarca başarısız olmuş aynı süreç üzerinden yürütülürse, aynı sonucu üretmesine şaşırmamalıyız” ifadelerini kullandı.
