ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların etkisiyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği hâlâ kısıtlı kalmaya devam ederken, toplam 6 milyon varil Orta Doğu petrolü taşıyan süpertankerler Asya’ya doğru ilerlemeye başladı.
Bu savaş, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tetiklenirken, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığını ciddi anlamda olumsuz etkiledi. İki aydan uzun bir süredir Basra Körfezi’nde bekleyen ve toplam 6 milyon varil Orta Doğu petrolü taşıyan üç süpertanker, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yaptı.
Aynı zamanda bir başka süpertankerin de boğaza giriş yaptığı duyuruldu. Bu gemiler, İran’ın zorunlu transit güzergâhı üzerinden yağmuru zorlaştıran sayıda süpertanker arasında yer alıyor.
28 Şubat’ta başlayan bu savaş, Hürmüz Boğazı’ndan genellikle küresel petrol ve enerji arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği deniz taşımacılığını büyük ölçüde etkiledi. Verilere göre, 4 Mart’ta Kuveyt’ten yüklediği 2 milyon varil ham petrol ile yola çıkan Güney Kore bayraklı Universal Winner isimli çok büyük ham petrol tankeri (VLCC), çarşamba günü iki Çin tankerinin ardından boğazdan çıkış yaptı. Söz konusu geminin, 9 Haziran’da Güney Kore’nin en büyük rafinerisi olan SK Energy’nin bulunduğu Ulsan’a ulaşması bekleniyor.
Hürmüz ablukası devam ediyor
Savaş öncesi normalde Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 125 ila 140 gemi geçerken, son günlerde bu sayının yaklaşık 10’a düştüğü gözlemleniyor. Reuters’ın gemi takip verilerine dayanan analize göre, geçiş yapan gemiler arasında küçük yük gemileri, kimyasal tankerler ve sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan gemiler bulunmakta, ham petrol tankerleri ise toplam trafiğin yalnızca küçük bir kısmını oluşturmaktadır. Basra Körfezi’nde yüzlerce gemide yaklaşık 20 bin denizcinin sıkışıp kaldığı ifade ediliyor.
ABD Donanması öncülüğündeki Joint Maritime Information Center, bölgedeki son saldırılar sebebiyle operasyon ortamının yüksek risk içermeye devam ettiğini belirtti. Merkez, son 48 saatte İran unsurlarının gemilere karşı gerçekleştirdiği agresif telsiz çağrıları ve müdahalelerin kaydedildiğini rapor etti. Denizcilik sektörü organizasyonları, Hürmüz’den geçiş yapacak gemiler için yeni uyarılar yayınlayarak saldırı, insansız hava aracı, mayın tehditleri, öngörülemeyen trafik yoğunluğu ve azalan askeri gözetim riskleri hakkında dikkat çekti.
Çin tankerleri Boğaz’dan geçmeye devam ediyor
Çin’e petrol taşıyan tankerler de boğazdan ayrılan gemiler arasında yer aldı. Çin bayraklı Yuan Gui Yang isimli tanker, savaşın başlamasından bir gün önce Irak’tan Basra sahasından 2 milyon varil petrol yüklemiş ve çarşamba günü boğazdan çıkmıştır. Geminin 4 Haziran’da Çin’in Guangdong eyaletindeki Shuidong Limanı’na ulaşması bekleniyor. Ayrıca, Hong Kong bayraklı Ocean Lily, Şubat sonu ile Mart başı arasında Katar ve Irak’tan toplam 2 milyon varil petrol yükleyerek 5 Haziran’da Çin’in Fujian eyaletindeki Quanzhou Limanı’na ulaşması öngörülüyor. Geçtiğimiz hafta, başka bir tanker olan Yuan Hua Hu 2 milyon varil Irak petrolü ile boğazdan ayrılıp Çin yönüne hareket etti.
Bunun yanı sıra, Kıbrıs bayraklı Grand Lady isimli boş bir süpertankerin transponderinin kapalı olarak Hürmüz Boğazı’na giriş yaptığı ve Dubai açıklarında demirlediği bildirildi.
