Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu Çalışanları Sendikası (El-Sen) Başkanı Ahmet Tuğcu, Türkiye’den Kıbrıs’a çift yönlü elektrik aktarım sisteminin hayata geçirilebilmesi için Kıbrıs sorununun çözümünün şart olduğunu savunarak, mevcut siyasi yapıda bunun mümkün olmadığını belirtti.
Tuğcu, “Bu noktada sendika olarak endişemiz, enterkonnekte sistem yerine bir oldubittiyle Kuzey Kıbrıs’ı tek yönlü kabloyla Türkiye’ye bağlamanın gündeme getirilmesidir. Bunu kabul etmemiz kesinlikle mümkün değildir ” dedi.
Tuğcu yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın geçen hafta KKTC ziyaretinde yaptığı açıklamalara işaret ederek, elektrik konusunun, Türkiye ile KKTC arasında bu ay içerisinde imzalanması planlanan İktisadi ve Mali İş Birliği Protokolü’nün bir parçası olacağının açık olduğunu kaydetti.
“Endişemiz, son olarak telekomünikasyon örneğinde yaşanan senaryonun bir benzerinin Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (KIB-TEK) için devreye sokulmasıdır.” diyen Tuğcu, yıllardır bilinçli şekilde yatırım yapılmayarak, kurumun “üretemez” duruma getirilmeye çalışıldığını ileri sürdü.
Sendikanın, iş birliği protokolüne dair bir diğer endişesinin ise Türkiye’den kabloyla elektrik getirilmesi konusu olduğunu ifade eden Ahmet Tuğcu, Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatörleri Ağı (ENTSO-E) üzerinden Türkiye’den Kıbrıs’a çift yönlü elektrik aktarım sistemi kurulmasının, uzun vadede ülkenin enerji sorununa bulunacak en iyi çözüm olduğunu belirtti.
Ancak Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Şubat 2024’te hazırlanan rapora göre, KKTC’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması için öngörülen bu sistemin, yakın gelecekte hayata geçmesinin siyaseten mümkün olmadığını öne süren Tuğcu, şunları kaydetti:
“Raporda, ENTSO-E ile yapılan tüm görüşmelerde, TEİAŞ’ın (Türkiye’deki iletim şirketi), bir diğer ENTSO-E üyesi olan CTSO (Güney Kıbrıs’taki iletim şirketi) ile enterkonneksiyon konusunda anlaşıp, ona göre ENTSO-E’ye başvuru yapması gerektiğinin, TEİAŞ’ın tek taraflı başvuru yapması halinde ise, CTSO ile anlaşmadan başvurunun değerlendirilmeye alınmayacağının kendilerine açıkça belirtildiği ifade edilmiştir.”
-“Enterkonnekte bağlantının hayata geçirilebilmesi için Kıbrıs sorununun çözümü şart”
Rapordan anlaşılacağı gibi enterkonnekte bağlantının hayata geçirilebilmesi için Kıbrıs sorununun çözümünün şart olduğunu savunan Tuğcu, mevcut siyasi yapıda Güney Kıbrıs hükümetinin onayı olmaksızın Türkiye ile çift yönlü elektrik iletim projesinin hayata geçirilmesi mümkün olmadığını iddia etti.
Tuğcu, “Bu noktada sendika olarak endişemiz, enterkonnekte sistem yerine bir oldubittiyle Kuzey Kıbrıs’ı tek yönlü kabloyla Türkiye’ye bağlamanın gündeme getirilmesidir. Bunu kabul etmemiz kesinlikle mümkün değildir. Çünkü bu, ‘tam bağımlılık’ projesidir ve yeni imtiyazlara kapı aralayan, tehlikeli bir yoldur.” dedi.
-“Santral yatırımları derhal hayata geçirilmeli”
Kıbrıs Türk toplumunun elektrik sorununun çözülmesi için artık bekleyecek tek bir günü dahi kalmadığını belirten Tuğcu, Elektrik Kurumu’na çift yakıtlı 2×175 Mega Watt gücünde termik santral yatırımı yapılması, buna ek olarak kurum bünyesinde en az 50 Mega Watt gücünde depolamalı bir güneş santrali inşa edilmesi gerektiğini kaydetti.
Tuğcu, “Hükümetin, yıllar önce sözünü verdiği yeni santral yatırımlarını derhal hayata geçirip, kurumun üretim kapasitesini, toplumun elektrik ihtiyacını karşılayabilecek noktaya taşıması gerekmektedir.” dedi.
