İsrail ile ABD’nin saldırısı sadece İran’ı değil uluslararası ticareti de vurdu. İran Körfezi’nden petrol trafiği tümüyle durdu. Süveyş Kanalı’na yönelecek gemiler de Yemen tehdidi nedeniyle Ümit Burnu’nu dolaşmak zorunda kalıyor. İşte savaşta yaşananların grafikler ile anlatımı
İsrail ve ABD’nin İran’a saldırısı ile başlayan savaş gece boyunca karşılıklı füze ve hava saldırıları ile devam etti. Tahran’da uçak seslerinin duyulmasının ardından peşpeşe şiddetli patlamalar yaşandı. İsrail’de ise İran’dan fırlatılan füzeler nedeniyle alarm vardı.
İran Devlet Televizyonu sabahın erken saatlerinde Tahran üzerinde önce uçak seslerinin duyulduğunu ardından 7-8 patlama sesi duyulduğunu açıkladı. Patlamaların yaşandığı yer ile ilgili bir açıklama yapılmadı.
İsrail’de ise İç Cephe Komutanlığı İran ve Hizbullah saldırıları nedeniyle alarm verildi. Hava savunma sistemlerinin devreye girmesi ile beraber etkilenen bölgelerde yaşayanlara sığınaklara girmeleri uyarısı yapıldı.
İsrail savaş uçakları, Beyrut’un güney banliyösü ve Lübnan’ın güney ile doğu bölgelerine yönelik yoğun hava saldırıları gerçekleştirdi. İsrail, Beyrut’un güney banliyösünde Burc el-Baracine, Hureyk, Hades ve Harik bölgelerini hedef aldı.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, ABD-İsrail’in İran’a saldırılarının ilk aşamasının sona erdiğini ve şiddetlenerek devam edeceğini ileri sürdü.
Zamir, İsrail savaş uçaklarının 5 binin üzerinde mühimmatla İran’a 2 bin 500 saldırı gerçekleştirdiğini iddia etti.
İran’daki hava savunma sistemlerinin yüzde 80’ini imha ettiklerini savunan Zamir, balistik füze rampalarının da yüzde 60’ından fazlasını yok ettiklerini öne sürdü.
İsrail ve ABD askeri tesisleri hedef aldıklarını söylese de İran vurulan bir çok yerin sivil yerleşim alanları olduğunu ifade etti.
Tahran’a yönelik saldırılar sonrasında İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, güvenlik gerekçesiyle İran’ın başkenti Tahran’daki büyükelçiliklerini kapattıklarını, bununla beraber İran ile diplomatik ilişkilerini sürdüreceklerini belirtti.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar sonrası İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıkladı.
Açıklama sonrasında Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz güvenliği durumunun en üst düzey risk seviyesi olan “kritik” seviyeye çıktığını duyururken sigorta şirketleri bölgedeki gemiler için savaş poliçelerini iptal etti.
UKMTO verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan tarihsel ortalamada günde 138 gemi geçiş yapıyordu. AA muhabirinin gerçek zamanlı denizcilik takip sistemi Windward’ın verilerinden derlediği bilgilere göre, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri 2 Mart’ta toplam 7 olurken, bu rakam 3 Mart’ta 4’e geriledi.
Bu tarihteki geçişler Hürmüz Boğazı’nda son 7 gündeki gemi sayısına kıyasla yüzde 90 azaldı.
Orta Doğu’da Aralık 2023’te Yemen’deki Husilerin İsrail’le bağlantılı ticari gemilere saldırıları nedeniyle Kızıldeniz’deki gemi trafiği büyük ölçüde azalmış ve nakliye şirketleri operasyonlarını Ümit Burnu’na kaydırmıştı.
Son olarak Hürmüz Boğazı’nda da ticari gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi, deniz ticaretinin Körfez geçiş koridorlarından uzaklaştığı yönündeki eğilimi pekiştirdi.
Fransa’nın CMA CGM şirketi de Körfez’de bulunan ve bölgeye giden tüm gemilerine sığınaklara gitmeleri talimatını verdiğini duyururken CMA CGM, Süveyş Kanalı’ndan geçişin de bir sonraki duyuruya kadar askıya alındığını ve gemilerin Ümit Burnu üzerinden Afrika çevresinden yeniden yönlendirildiğini bildirdi.
Küresel ticaretin barometresi olarak kabul edilen Maersk, Orta Doğu’daki gelişmelerin Babu’l Mendeb Boğazı üzerinden Süveyş Kanalı’nı geçecek gemilerin seferlerini askıya almaya neden olduğunu açıkladı.
Maersk, Orta Doğu-Hindistan’dan Akdeniz’e ve Orta Doğu-Hindistan’dan ABD’nin doğu kıyısına yapılan tüm seferlerin Ümit Burnu çevresinden yeniden yönlendirildiğini duyurdu.
Windward’ın verilerine göre, Ümit Burnu’ndaki transit gemi sayısı 2 Mart’ta önceki güne göre yüzde 112 artışla 87’ye yükseldi. Bu rakam, 3 Mart’ta ise günlük yüzde 8 artışla 94 oldu.
Ümit Burnu’ndaki son 7 günlük ortalama transit gemi sayısı ise 69,7 olarak hesaplandı. Böylece, 3 Mart’taki geçişler 7 günlük ortalamaya göre yüzde 35 artış gösterdi.
Kaynak: Bianet
